CẠM BẪY TRONG CÁC MỐI QUAN HỆ
Kể Khổ: ép bạn nhượng bộ
Than nghèo: buộc bạn nhường lợi ích
Giả vờ yếu đuối: kích bạn ra mặt
Giả vờ vô tội: quay sang đổ lỗi cho bạn
Khích tướng: dụ bạn phạm sai lầm
Vẽ bánh hứa hẹn: lừa bạn bỏ công sức
Giả vờ quan tâm: moi lời thật từ bạn
Kể lể công sức: ràng buộc đạo đức
Tâng bốc để hại bạn: mong bạn sảy chân
Kế ly gián: châm ngòi xung đột cho bạn
Bạo lực lạnh: bào mòn tinh thần của bạn
Giả vờ ngây ngô: né tránh khi bạn đòi lời giải thích
Hạ thấp, chèn ép: đánh gục sự tự tin của bạn
13 THỦ THUẬT CẠM BẪY TÂM LÝ TRONG CÁC MỐI QUAN HỆ: KẺ THAO TÚNG KHÔNG CẦN ĐÁNH BẠI BẠN, HỌ CHỈ CẦN KHIẾN BẠN TỰ ĐÁNH MẤT CHÍNH MÌNH!
Không phải ai đối xử tốt với bạn cũng thật lòng. Không phải ai tỏ ra đáng thương cũng là người chịu thiệt. Và không phải người luôn miệng nói yêu thương, quan tâm, giúp đỡ bạn đều mong bạn tốt lên.
Trong xã hội, có những cuộc đấu tranh không cần tiếng súng, không cần đối đầu trực diện. Người ta có thể kiểm soát nhau bằng lòng thương hại, thao túng bằng đạo đức, bóc lột bằng lời hứa và hủy hoại lòng tự trọng bằng những câu nói tưởng chừng vô hại.
Đáng sợ nhất không phải là gặp một kẻ thù công khai. Đáng sợ nhất là có một người đang âm thầm làm tổn hại đến bạn, nhưng bạn vẫn tưởng mình đang mắc nợ ân tình của họ.
13 cạm bẫy dưới đây không chỉ xuất hiện trong tình yêu, hôn nhân, gia đình, bạn bè mà còn len lỏi vào môi trường công sở, kinh doanh và những cộng đồng tưởng chừng đoàn kết nhất.
1. KỂ KHỔ – KHI LÒNG THƯƠNG TRỞ THÀNH CÔNG CỤ ÉP BUỘC
Họ liên tục kể về những bất hạnh, khó khăn, thiệt thòi của bản thân. Nhưng điều họ thực sự muốn không phải lúc nào cũng là sự cảm thông.
Họ muốn bạn cảm thấy có lỗi nếu không giúp đỡ, áy náy nếu từ chối và ích kỷ nếu bảo vệ quyền lợi của mình.
Ban đầu bạn giúp vì thương. Sau đó bạn giúp vì ngại. Cuối cùng bạn giúp vì sợ bị mang tiếng vô tình.
Lòng tốt một khi bị biến thành nghĩa vụ thì sự giúp đỡ rất dễ trở thành bóc lột.
2. THAN NGHÈO – BIẾN KHÓ KHĂN CỦA HỌ THÀNH TRÁCH NHIỆM CỦA BẠN
Trong hợp tác, làm ăn hay quan hệ cá nhân, có người luôn nhắc đến hoàn cảnh thiếu thốn để yêu cầu bạn giảm giá, nhường phần, cho vay hoặc chịu thiệt.
Điều bất thường nằm ở chỗ: họ xem sự khó khăn của mình là lý do chính đáng để bạn phải hy sinh, nhưng lại không quan tâm đến khó khăn của bạn.
Nghèo khó đáng được cảm thông. Nhưng nghèo khó không phải giấy phép để chiếm đoạt quyền lợi của người khác.
3. GIẢ VỜ YẾU ĐUỐI – ĐẨY BẠN RA ĐẦU SÓNG NGỌN GIÓ
Có người trước mặt bạn luôn tỏ ra bất lực, sợ hãi, không đủ khả năng tự bảo vệ mình.
Họ muốn bạn thay họ tranh cãi, đối đầu, giải quyết mâu thuẫn hoặc gánh lấy trách nhiệm.
Đến khi sự việc trở nên nghiêm trọng, họ lập tức rút lui: "Tôi có bảo bạn làm vậy đâu!"
Bạn trở thành người chịu hậu quả. Còn họ vẫn giữ được hình ảnh vô hại.
Đừng biến lòng nghĩa hiệp thành thứ vũ khí để người khác mượn tay bạn giải quyết ân oán của họ.
4. GIẢ VỜ VÔ TỘI – KẺ GÂY RA VẤN ĐỀ LẠI ĐÓNG VAI NẠN NHÂN
Họ chủ động kích động, khiêu khích, vượt qua ranh giới của bạn.
Nhưng khi bạn phản ứng, họ chỉ tập trung vào thái độ của bạn mà cố tình bỏ qua nguyên nhân ban đầu.
"Tại sao bạn lại nóng tính như vậy?"
"Tôi có làm gì quá đáng đâu?"
Cuối cùng, người gây chuyện trở thành kẻ bị tổn thương. Người phản kháng lại bị kết tội.
Một trong những kiểu thao túng nguy hiểm là khiến nạn nhân phải xin lỗi chỉ vì đã lên tiếng bảo vệ bản thân.
5. KHÍCH TƯỚNG – DÙNG SĨ DIỆN ĐỂ ĐIỀU KHIỂN HÀNH ĐỘNG
"Không dám làm à?"
"Tưởng bạn giỏi lắm cơ mà?"
"Chuyện nhỏ thế này cũng sợ sao?"
Họ không cần ra lệnh. Họ chỉ cần đánh trúng lòng tự ái, danh dự và nhu cầu chứng minh bản thân của bạn.
Bạn càng nóng giận, họ càng dễ đạt mục đích.
Người bản lĩnh không phải người sẵn sàng lao vào mọi cuộc chiến. Người bản lĩnh là người biết cuộc chiến nào không đáng để mình tham gia.
6. VẼ BÁNH HỨA HẸN – BÓC LỘT HIỆN TẠI BẰNG MỘT TƯƠNG LAI KHÔNG CÓ THẬT
"Cứ làm tốt đi, sau này tôi không để bạn thiệt."
"Giúp tôi lần này, tương lai chúng ta cùng hưởng."
"Đợi mọi chuyện ổn định rồi tính."
Những lời hứa không có cam kết, thời hạn hay trách nhiệm cụ thể rất dễ biến thành cái bẫy.
Bạn bỏ tiền, bỏ thời gian, bỏ công sức thật. Còn thứ nhận lại chỉ là một tương lai luôn bị dời sang ngày mai.
Đừng dùng những năm tháng có thật của cuộc đời mình để đánh đổi một lời hứa mà người khác không phải chịu trách nhiệm.
7. GIẢ VỜ QUAN TÂM – THU THẬP ĐIỂM YẾU DƯỚI DANH NGHĨA THẤU HIỂU
Không phải câu hỏi ân cần nào cũng có mục đích xấu. Nhưng hãy cảnh giác với người chỉ quan tâm khi muốn biết bí mật, tài chính, mâu thuẫn, tổn thương và điểm yếu của bạn.
Hôm nay họ lắng nghe bạn tâm sự.
Ngày mai, chính những thông tin ấy có thể bị sử dụng để gây áp lực, nói xấu, chia rẽ hoặc thao túng quyết định của bạn.
Sự tin tưởng là tài sản. Đừng giao toàn bộ tài sản ấy cho một người chỉ mới chứng minh rằng họ biết nói những lời dễ nghe.
8. KỂ LỂ CÔNG SỨC – DÙNG ÂN TÌNH ĐỂ TRÓI BUỘC ĐẠO ĐỨC
"Ngày xưa không có tôi thì làm gì có bạn hôm nay?"
"Tôi hy sinh cho bạn bao nhiêu, giờ bạn đối xử vậy sao?"
Sự giúp đỡ chân thành đáng được trân trọng. Nhưng khi công lao liên tục bị đưa ra để đòi hỏi sự phục tùng, nó không còn đơn thuần là ân nghĩa.
Đó có thể là một hình thức kiểm soát bằng cảm giác mắc nợ.
Biết ơn không đồng nghĩa với bán đi quyền tự quyết của mình.
9. TÂNG BỐC ĐỂ HẠI BẠN – ĐƯA BẠN LÊN CAO ĐỂ CHỜ NGÀY BẠN NGÃ
Có những lời khen giúp con người trưởng thành. Nhưng cũng có lời khen được sử dụng để kích thích sự kiêu ngạo.
"Chuyện này chỉ có bạn mới đủ trình độ."
"Bạn giỏi thế, cần gì nghe ý kiến người khác."
Họ khiến bạn đánh giá quá cao khả năng, xem thường rủi ro hoặc tự mình gánh lấy công việc vượt sức.
Khi bạn thất bại, họ vẫn đứng ngoài và nói: "Tôi tưởng bạn làm được!"
Lời khen nguy hiểm nhất là lời khen khiến bạn đánh mất khả năng tự đánh giá bản thân.
10. KẾ LY GIÁN – KHÔNG ĐÁNH TRỰC DIỆN MÀ KHIẾN MỌI NGƯỜI TỰ ĐÁNH NHAU
Họ nói với bạn rằng người khác đang xem thường bạn.
Rồi quay sang nói với người kia rằng bạn đang bất mãn với họ.
Những câu chuyện bị cắt xén, thêm thắt và truyền đạt một chiều dần biến sự nghi ngờ thành xung đột.
Bạn bè trở mặt, đồng nghiệp đấu đá, gia đình bất hòa, cộng đồng chia rẽ.
Người châm ngòi đôi khi lại trở thành người đứng giữa hòa giải.
Muốn phá hủy một tập thể, không nhất thiết phải mạnh hơn tập thể ấy. Đôi khi chỉ cần khiến các thành viên không còn tin tưởng lẫn nhau.
11. BẠO LỰC LẠNH – TRỪNG PHẠT BẰNG SỰ IM LẶNG
Họ cố tình phớt lờ, cắt đứt giao tiếp, không giải thích và để bạn chìm trong bất an.
Bạn càng cố gắng hàn gắn, họ càng duy trì sự xa cách để tạo ưu thế.
Khác với việc cần thời gian bình tĩnh, kiểu im lặng mang tính trừng phạt được sử dụng để buộc người khác nhượng bộ.
Lâu dần, bạn có thể tự kiểm duyệt lời nói, hành động và nhu cầu của mình chỉ để tránh bị lạnh nhạt.
Một mối quan hệ khiến bạn luôn sợ hãi trước sự im lặng của đối phương không phải biểu hiện của sự bình yên.
12. GIẢ VỜ NGÂY NGÔ – TRỐN TRÁCH NHIỆM BẰNG CÂU "TÔI KHÔNG BIẾT"
"Tôi không hiểu bạn đang nói gì."
"Tôi tưởng như vậy là bình thường."
"Có gì nghiêm trọng đâu?"
Khi sự việc có lợi, họ rất tỉnh táo. Nhưng khi phải giải trình, họ đột nhiên không hiểu, không nhớ hoặc không biết.
Bạn càng cố giải thích, cuộc tranh luận càng bị kéo dài cho đến khi bạn kiệt sức và bỏ cuộc.
Một người thực sự không hiểu cần được giải thích. Nhưng người cố tình không hiểu có thể đang buộc bạn phải chấp nhận điều vô lý.
13. HẠ THẤP, CHÈN ÉP – PHÁ HỦY SỰ TỰ TIN ĐỂ BIẾN BẠN THÀNH NGƯỜI DỄ KIỂM SOÁT
"Bạn chẳng làm được gì ra hồn."
"Không có tôi thì ai chịu nổi bạn?"
"Đừng ảo tưởng về khả năng của mình."
Khi những lời hạ thấp liên tục lặp lại, bạn có thể dần nghi ngờ năng lực, giá trị và khả năng tự lập của chính mình.
Đến một thời điểm, người khác không cần chèn ép bạn nữa.
Bạn đã tự thu hẹp ước mơ, cơ hội và giới hạn của bản thân.
Đỉnh điểm của thao túng không phải khi người khác kiểm soát được hành động của bạn, mà là khi họ khiến bạn tin rằng mình không xứng đáng có lựa chọn tốt hơn.
ĐIỀU ĐÁNG SỢ NHẤT: KHÔNG PHẢI KẺ THAO TÚNG NÀO CŨNG CÓ VẺ NGOÀI XẤU XA!
Có người thao túng bằng sự giận dữ.
Có người thao túng bằng nước mắt.
Có người sử dụng tiền bạc, địa vị, quyền lực.
Cũng có người chỉ cần một câu nói nhẹ nhàng, một lời hứa đẹp đẽ hoặc một ân tình trong quá khứ.
Họ có thể là đồng nghiệp, đối tác, bạn bè, người yêu, người thân, thậm chí là người từng giúp đỡ bạn.
Nhưng cần phân biệt rõ:một người đang đau khổ, nghèo khó, yếu đuối hay im lặng không có nghĩa người đó đang thao túng.Điều đáng cảnh giác là một kiểu hành vi lặp đi lặp lại, liên tục vượt qua ranh giới và khiến bạn phải trả giá để đáp ứng yêu cầu của họ.
MUỐN KHÔNG TRỞ THÀNH CON MỒI, HÃY NHỚ 5 ĐIỀU!
1. Đừng nhầm lòng thương với trách nhiệm.Bạn có thể giúp người khác mà không phải hy sinh tất cả quyền lợi của mình.
2. Đừng lấy sĩ diện làm thước đo bản lĩnh.Một lời khiêu khích không đáng để bạn đánh đổi danh dự, tài sản hoặc tương lai.
3. Đừng tin lời hứa nhiều hơn hành động.Trong công việc và tiền bạc, cam kết càng rõ ràng thì rủi ro càng dễ kiểm soát.
4. Đừng để bất kỳ ai độc quyền định nghĩa giá trị của bạn.Bạn không trở nên vô dụng chỉ vì một người liên tục nói như vậy.
5. Đừng sợ đặt ra ranh giới.Người thực sự tôn trọng bạn có thể thất vọng khi bị từ chối, nhưng sẽ không mặc nhiên xem việc bạn nói "không" là một sự phản bội.
KẾT LUẬN: ĐỜI NGƯỜI CÓ NHỮNG TRẬN THUA KHÔNG MẤT TIỀN, NHƯNG MẤT CẢ BẢN THÂN!
Trong quan hệ xã hội, kẻ nguy hiểm không phải lúc nào cũng là người công khai chống đối bạn.
Đôi khi, người khiến bạn tổn thất nhiều nhất lại là người liên tục nói rằng mọi việc họ làm đều vì muốn tốt cho bạn.
Lòng tốt không có ranh giới rất dễ bị lợi dụng. Sự tin tưởng không có kiểm chứng rất dễ biến thành điểm yếu. Và một người không biết bảo vệ giá trị của mình có thể dành cả cuộc đời để đáp ứng kỳ vọng của người khác.
Sống tử tế là một lựa chọn.
Nhưng tử tế không đồng nghĩa với dễ điều khiển.
Biết nhường nhịn là một phẩm chất.
Nhưng nhường nhịn không có nghĩa là chấp nhận bị chèn ép.
Đừng vì sợ mất một mối quan hệ mà đánh mất chính mình. Một mối quan hệ lành mạnh phải có sự tôn trọng hai chiều, chứ không phải một người liên tục hy sinh để người còn lại được quyền thao túng.
CÂU HỎI DÀNH CHO BẠN:
Trong 13 cạm bẫy trên, bạn từng chứng kiến hoặc trải qua kiểu nào nhiều nhất? Và điều gì khiến bạn nhận ra mình đang bị lợi dụng?
